ชุดความรู้การตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสมสำหรับประชาชน

Copy URL แล้ว 

ส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจ ตระหนักในการดูแลสุขภาพตนเอง และสามารถเข้าถึงการบริการตรวจสุขภาพได้อย่างถูกต้อง

การตรวจสุขภาพ

การตรวจสุขภาพ คือ การตรวจเช็กสุขภาพในขณะที่ผู้รรับการตรวจยังรู้สึกสบายดี ไม่มีอาการหรือความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับการตรวจนั้นแต่อย่างใด

ส่วนคนที่ไปหาหมอเมื่อมีอาการเจ็บป่วย หรือรู้สึกมีความผิดปกติแล้ว หรือไปหาหมอตามนัด ไม่ข่าวยการตรวจสุขภาพ แต่เป็นการตรวจวินิจฉัยโรค หรือ การตรวจรักษาโรค

ทำไมต้องมีการตรวจสุขภาพ

1. ค้นหาโรคที่ซ่อนอยู่ในตัวที่ยังไม่มีอาการผิดปกติให้เห็น เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง มะเร็งเต้านมในระยะแรก มะเร็งปากมดลูกในระยะแรก เป็นต้น หากตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะแรกจะรักษาโรคได้ทัน ไม่ลุกลาม ลดภาวะแทรกซ้อน บางโรคอาจรักษาให้หายขาดได้

2. หาปัจจัยหรือพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค ซึ่งเจ้าตัวอาจไม่รู้สึกว่าเป็นปัญหา เช่น กรรมพันธุ์ ดื่มเหล้า สูบบุหรี่ บริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม ขาดการออกกำลังกาย ภาวะน้ำหนักเกิดหรือลงพุง อารมณ์เครียด เมื่อพบปัจจัยเสี่ยง หมอที่ตรวจจะให้คำแนะนำการปฏิบัติตัวป้องกันไม่ให้เกิดโรคตามมา

ขั้นตอนการตรวจสุขภาพ

การตรวจสุขภาพไม่จำเป็นต้องมีการตรวจทางห้องปฏิบัติการเสมอไป แต่มีลำดับขั้นตอน คือ

1. การประเมินหาความเสี่ยงต่าง ๆ จากการซักประวัติ ทั้งประวัติครอบครัว กรรมพันธุ์ พฤติกรรม อาชีพ
2. ตรวจร่างกายเบื้องต้น เช่น ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง วัดเส้นรอบเอว ความดันโลหิต ชีพจร และตรวจดูระบบต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ผิวหนัง ตา หู คอ ช่องปาก ปอด เป็นต้น
3. การตรวจทางห้องปฏิบัติการหรือห้องแล็บ หากมีความจำเป็น โดยนำข้อมูลที่ได้จากข้อ 1 และ 2 มาประเมินการตรวจเพิ่มเติม

ประชาชนสามารถตรวจสุขภาพด้วยตนได้อย่างไร

การตรวจสุขภาพง่าย ๆ ด้วยตัวเอง เช่น ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง วัดเส้นรอบเอว วัดความดันโลหิต การเช็กประวัติครอบครัว หรือพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม เช่น สูบบุหรี่ ดื่มสุรา ไม่ออกกำลังกาย ข้อสำคัญคือ ต้องรู้จักดูแลตัวเองด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ไม่มุ่งแต่พึ่งหมออย่างเดียว

เมื่อทราบผลตรวจสุขภาพ

หากพบความผิดปกติ ก็จำเป็นต้องตรวจเพิ่มด้วยวิธีที่มีความแม่นยำมากขึ้น ตามคำแนะนำและการดูแลที่เหมาะสมและต่อเนื่องโดยแพทย์ เพื่อรักษาและควบคุมโรคไม่ให้ลุกลามหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา

คนไทยทุกคนมีสิทธิได้รับการตรวจสุขภาพขั้นพื้นฐานที่จำเป็นและเหมาะสมตามช่วงวัย

คณะกรรมการพัฒนาการตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสม กระทรวงสาธารณะสุข ได้แบ่งเป็น 4 กลุ่ม มีแนวทางการตรวจสุขภาพที่แตกต่างกัน ได้แก่

1. กลุ่มเด็กและวัยรุ่น (0-18 ปี)
2. กลุ่มวัยทำงาน (18-60 ปี)
3. กลุ่มวัยสูงอายุ (60 ปี ขึ้นไป)
4. กลุ่มหญิงมีครรภ์

ลิงก์ไปยังเนื้อหา: กดเพื่อเรียกลิงก์